Czym jest świąd skóry?

Świąd jest nieprzyjemnym odczuciem w obrębie skóry, wywołującym chęć drapania się. Ostry świąd jest mechanizmem obronnym – poprzez odpowiedź w postaci drapania, dochodzi do usunięcia  z powierzchni skóry pasożyta lub innego ciała obcego. Świąd trwający dłużej niż 6 tygodni określany jest mianem świądu przewlekłego. Może towarzyszyć on chorobom dermatologicznym, układowym, neurologicznym, psychiatrycznym i ginekologicznym.

Jak często występuje świąd skóry?

Świąd jest najczęstszym objawem towarzyszącym chorobom skóry. Ponadto szacuje się, iż świąd występuje u 25-75% pacjentów cierpiących na przewlekłą niewydolność nerek, pierwotną marskość żółciową wątroby lub zaawansowane stadium ziarniaka grzybiastego. Wg badań, około 8% pacjentów zgłasza się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, skarżąc się na świąd.

Jakie są objawy kliniczne świądu?

Dla pacjentów świąd jest dotkliwym, męczącym i utrudniającym funkcjonowanie doznaniem. Dokuczliwy i długotrwały świąd zakłóca sen i podobnie jak przewlekły ból, powoduje obniżenie jakości życia zawodowego, rodzinnego i społecznego oraz ogranicza aktywność zawodową. U dzieci, może ponadto zakłócać prawidłowy rozwój.

Na taki stan ma wpływ nie tylko bezsenność, rozdrażnienie czy brak koncentracji wywołane świądem, lecz również skrępowanie czy wstyd z powodu konieczności częstego drapania się. Osoby cierpiące na świąd skóry i często drapiące się, bywają niekiedy postrzegane jako osoby nie dbające właściwie o higienę osobistą. Świąd może współwystępować z innymi podobnymi, także nieprzyjemnymi doznaniami, takimi jak pieczenie, suchość czy mrowienie.

Na czym polega mechanizm chorobowy świądu?

Mechanizm chorobowy świądu jest bardzo złożony i bierze w nim udział zarówno obwodowy, jak również ośrodkowy układ nerwowy. Wiadomo że w patogenezę świądu zaangażowane są liczne mediatory takie, jak histamina, serotonina, interleukiny czy neuropeptydy. Ze świądem ponadto związane jest zjawisko alloknezji, które wiąże się z uwrażliwieniem włókien nerwowych na bodźce. W tym przypadku nawet niewielki bodziec taki, jak potarcie skóry, wywołuje wzmożony świąd.

Alloknezję podtrzymuje drażnienie nerwów w miejscu wykwitów, hamują miejscowe środki znieczulające, a znacząco zmniejsza schłodzenie skóry. Odpowiedzią na świąd jest drapanie lub inne drażnienie mechaniczne, mające na celu zahamowanie świądu lub zastąpienie świądu uczuciem bólu. Pod wpływem drapania lub pocierania dochodzi jednak do szeregu reakcji w organizmie, prowadzących często do powstawania zjawiska błędnego koła, czyli świąd-drapanie, gdyż drapanie czy pocieranie skóry może prowadzić do ostrego lub przewlekłego uszkodzenia skóry i stanu zapalnego.

Sprawdź też:

Czym jest świąd skóry?

Świąd jest nieprzyjemnym odczuciem w obrębie skóry, wywołującym chęć drapania się. Ostry świąd jest…

Czytaj artykuł

Jak rozpoznać łuszczycę

Z uwagi na objawy kliniczne oraz lokalizację zmian chorobowych łuszczycę można podzielić na cztery…

Czytaj artykuł

Łupież różowy – epidemiologia i przyczyny choroby

Łupież różowy, zwany też łupieżem różowym Gilberta, to jednostka chorobowa znana od 1860…

Czytaj artykuł